Begin januari dit jaar werd de online wereld op zijn kop gezet door kleine, onschuldige wezentjes genaamd Poken. Verschillende televisiezenders en kranten berichtten toen al over dé hype van 2009. Maar wat is het eigenlijk? Wat heb je eraan? En heeft het de hype kunnen waarmaken? Twee Punt Nul.net vroeg een zelfstandig ondernemer en de ambassadeur voor Poken in Nederland naar hun visie en ervaringen.

Wat is Poken?
Poken zijn digitale visitekaartjes in de vorm van verschillende figuurtjes. De hand van het figuurtje is een usb-stick met daarin een op RFID gebaseerde chip. Wanneer twee handen tegen elkaar gelegd worden (’gepoked’), dan registreert de Poken de contactgegevens van de gebruiker waarmee je hebt gepoked. Eenmaal achter de computer en laptop laad je de gegevens van verschillende sociale netwerken naar je online Poken-profiel. Zo kan je dus on- en offline bouwen aan je netwerk. “Digitaal swaffelen“, noemde de Pers het.

Sebastiaan ter Burg is onder andere consultant en fotograaf. Hij kwam in aanraking met Poken via Twitter: “Toen ik er in januari van hoorde, heb ik een doosje Poken gekocht als relatiegeschenk. Ze waren destijds erg in trek, dus ik heb ze enkel aan mensen gegeven die dit op waarde konden inschatten.” Ter Burg heeft een Poken omdat hij altijd bezig is met innovatie en nieuwe media. “Het is een aanvulling op hoe ik werk, en natuurlijk was ik ook erg nieuwsgierig”.
Of het gebruik van Poken voordelen voor hem had gehad op zakelijk gebied, antwoordt Ter Burg resoluut: “Nee”. “Het enige wat ik er voor mezelf heb uitgehaald is dat ik me kan positioneren als iemand die voorop loopt in de nieuwe media.” Voordelen ziet hij echter wel: “Een Poken kan een gespreksstarter zijn. Het is handig voor het initiële contact tussen mensen. Daarna kies je wie en hoe je diegene volgt via sociale netwerken.” Een nadeel volgens Ter Burg is dat het ‘poken’ slechts laag intensief gebruik vereist. “Je loopt er natuurlijk wel mee te dragen, dus daarom zeggen mensen snel dat het geflopt is”.

De Poken van Sebastiaan ter Burg

Toekomst
Over de toekomst van Poken heeft Ter Burg een duidelijke mening. “In de huidige vorm zal het het visitekaartje nooit vervangen. Poken was wel de eerste met het concept om te gaan netwerken door middel van een RFID-chip. Daar verdienen ze krediet voor. Maar het zal afhankelijk zijn van nieuwe diensten om Poken heen of het een succes zal worden,” aldus Ter Burg. “Nu is het een toffe sleuterhanger met een leuke functie”.
Jilles Groenendijk, ambassadeur voor Poken in Nederland, is het eens met de stelling dat er nieuwe productontwikkelingen nodig zijn om het tot een echt succes te maken. Die komen er ook volgens Groenendijk. “Deze zullen bijdragen aan het succes.” Groenendijk legt verder uit: “Het is net zoals gebruikers van Hyves. Eerst vinden ze het niets, want je hoort er aan het begin niets van. Als het bekend wordt gaan zelfs moeder, vaders en zelfs opa’s en oma’s zich aanmelden. Met Poken zal het net zo gaan.” De veranderingen zullen volgens hem doordringen in zowel privé- als zakelijk opzicht. “Voor bedrijven zal het uiterlijk ongetwijfeld gaan veranderen, waardoor er een revolutie zal ontstaan. Voor consumenten zullen er allerlei soorten accessoires bijkomen. Het heeft dus de potentie om door te breken.” Ter Burg denkt dat Poken vooral op conferenties zal aanslaan en binnen subculturen. “Ik ben ook niet van mening dat er een standaard komt.” Ook verwacht hij meerdere van deze RFID-initiatieven zoals het Nederlandse My Name is E. Groenendijk: “Rond Poken is het nu even stil, maar er lopen wereldwijd acties om Poken voor iedereen onder de aandacht te brengen.”

Jilles Groenendijk moest in eerste instantie niets van Poken hebben. “Een collega zei dat ik met Poken aan de slag moest. Als systeembeheerder vond ik de techniek leuk, maar het design te kinderachtig.” Gelukkig voor Groenendijk bleef zijn collega op hem inpraten, totdat hij besloot twee Poken aan te schaffen, zodat hij de techniek in actie kon zien. Helaas waren de Poken toen nog niet los te koop in Nederland, waar bijvoorbeeld losse exemplaren in Zwitserland als zoete broodjes over de toonbank gaan in uitgaansgelegenheden. “Met mijn laatste geld heb ik toen een pakketje van 12 stuks gekocht. Ik heb Twitter ingeschakeld om de rest te verkopen en aan het eind van de dag waren ze op.” Groenendijk besloot verder te gaan met de verkoop van Poken, waardoor hij volgens hem vaak onterecht genoemd werd als importeur van Poken in verschillende nieuwsitems op televisie, want er ontstond een hype. “Er waren veel grotere importeurs. Ik heb ongeveer 2000 Poken van de 150.000 in Nederland verkocht.”

Daarmee is Nederland flink koploper, volgens Groenendijk. Het ging volgens hem heel snel. Ook in Amerika begint Poken nu op te komen en in Duitsland geniet Poken nu de aandacht die het in Nederland begin januari had. Maar in Japan gaat het nog sneller: “Daar wordt ongeveer elke drie dagen een Poken meetup georganiseerd.” De meetups zijn belangrijk voor Poken. Op deze manier ben je er namelijk zeker van dat je mensen ontmoet die ook een Poken hebben. Ter Burg zegt ook dat hij alleen ‘incrowd’ mensen kent die een Poken hebben, en het heel sporadisch ergens anders tegenkomt.  Groenendijk geeft aan dat er vier publieke meetups in Nederland zijn geweest, maar wel 30 tot 40 besloten meetups van bedrijven en ondernemersverenigingen. Deze reageerden enthousiast op het concept: “Zowel kleine als grote bedrijven zien het voordeel van tijdsbesparing in.” Zo wordt Poken ingezet bij trainingen en evenementen, om de sociale interactie te versterken. “Ondanks de vorm van de Poken, die gericht is op 18- tot 25-jarigen, hebben ze het stevig omarmd”.

Jeugd
Dit is opvallend te noemen aangezien de wat jongere doelgroep Poken nog niet ontdekt heeft in Nederland, de doelgroep waar Poken eigenlijk voor bedoeld was. Volgens Groenendijk komt dat doordat de jeugd niet geheel doorheeft hoe het werkt of dat ze het niet willen gebruiken. “Als ze het in de winkel zien liggen, weten ze niet direct wat ze ermee kunnen doen.”
Hoe anders is het in Japan, waar de jeugd deze figuurtjes massaal heeft geadopteerd. Groenendijk denkt dat het komt doordat de jeugd daar sneller doorheeft hoe Poken werkt. Dit wordt ook door Ter Burg beaamd: “In Japan is het adaptievermogen erg hoog, Japanners zijn al vroeg technologisch hoogstaand.” Verder noemt hij de grote dichtheid van bewoners van Japan, de behoefte aan profilering en de vormgeving van Poken als grootste factoren voor het succes. “De Poken worden daar zelfs helemaal gepimpt,” zegt Groenendijk. Hij geeft aan dat Poken in Japan ook veel beter gemarket wordt, terwijl hij het als ambassadeur als hobby naast zijn werk doet. “Je ziet dat er in Japan tijdens evenementen Poken worden verloot met op de achterkant de handtekening van een bekendheid.” Ook verschijnen er daar speciale Poken voor goede doelen, zoals de One of Love Poken, iets wat Groenendijk in Nederland ook binnenkort gaat realiseren.

Reacties
Ondanks deze mogelijkheden kreeg Sebastiaan ter Burg wel eens negatieve reacties op zijn Poken. Ze vinden het kinderachtig en zien het slechts als een hype. “Die mensen snappen het niet want ze zijn erg beschermend. Het zijn dezelfde mensen die geen profiel op Hyves hebben. Het zijn de doemdenkers van openbaarheid.” Groenendijk ervaart juist veel interesse. “Als ambassadeur loopt ik altijd met een Poken om mijn nek, dus veel mensen willen dan weten wat dat is. Als ik vertel wat het is, dan zijn ze eigenlijk heel nieuwsgierig.” Het enige negatieve wat hij ooit hoorde was tijdens een presentatie van een onderzoek waarin Poken ‘de grootste flop ooit’ werd genoemd. “Toen ik het eenmaal goed uitlegde, was de algemene conclusie dat het onderzoek verkeerd was uitgevoerd.”

Nieuwe mogelijkheden
Onlangs lanceerde Poken tijdens een meetup in Rotterdam de Poken HUB, een real time interactiemodule voor bij conferenties. Hierbij doet de organisator zijn Poken in een laptop, en vervolgens poked iedereen die er is de betreffende Poken. Hiermee kan de organisatie dus zien wie er allemaal zijn, plus al deze informatie kan worden doorgegeven naar sociale netwerken zoals Twitter. Dat betekent ook extra exposure op het internet voor de gebruiker. Volgens Groenendijk geeft Poken binnenkort een eigen API uit, zodat creatievelingen zelf plug-ins kunnen schrijven. Ook merkte hij andere creatieve gebruiken op, bijvoorbeeld bij een scoutingvereniging: door een boom te poken werd deze als checkpoint in een speurtocht gebruikt. “Een Poken heeft extra nut naast netwerken. Ik merk dat daar veel behoefte voor is.”